WordPress sitesi nasıl hızlandırılır?

WordPress hızlandırma yazılarının çoğu bir eklenti listesi sunar. Oysa hız sorunlarının kaynağı çoğu zaman eklentilerin kendisidir. Doğru yaklaşım, sorunun nerede olduğunu ölçmek ve katmanları sırayla düzeltmektir.

Önce ölçün, sonra dokunun

Ölçmeden yapılan iyileştirme, işe yarayıp yaramadığını bilemeyeceğiniz bir tahmin olur. Başlamadan önce şu üç değeri kaydedin:

• TTFB (ilk bayta kadar geçen süre): Sunucunun yanıt verme hızını gösterir. 200 ms altı iyi, 600 ms üstü sorunludur.
• LCP (en büyük içeriğin görünme süresi): Ziyaretçinin sayfayı "yüklendi" saydığı an. 2,5 saniyenin altında olmalıdır.
• Toplam sayfa ağırlığı ve istek sayısı.

PageSpeed Insights ve WebPageTest bu değerleri ücretsiz verir. Ölçümü her zaman aynı sayfada ve aynı koşullarda tekrarlayın.

TTFB yüksekse sorun sunucu tarafındadır; LCP yüksek ama TTFB düşükse sorun ön yüzdedir. Bu ayrım, hangi katmanla uğraşacağınızı belirler.

1. Barındırma katmanı

Diğer her şey bu katmanın üzerine kurulur. Zayıf bir sunucuda hiçbir eklenti sizi kurtarmaz.

• PHP sürümü: PHP 8.2 ve üzeri, PHP 7.4'e göre belirgin biçimde hızlıdır. Barındırma panelinizden sürümü yükseltin; önce bir test kopyasında deneyin.
• OPcache: PHP'nin derlenmiş kodu bellekte tutmasını sağlar. Kapalıysa açın — tek başına ciddi bir kazanç sağlar.
• NVMe depolama: Veritabanı yoğun sitelerde SATA SSD'ye göre gözle görülür fark yaratır.
• Nesne önbelleği (Redis): Aynı veritabanı sorgularının tekrar tekrar çalışmasını önler. WooCommerce ve üyelik siteleri için neredeyse zorunludur.
• Sunucu konumu: Ziyaretçileriniz Türkiye'deyse sunucunun da Türkiye'de olması, ağ gecikmesini doğrudan düşürür.

2. Sayfa önbelleği

Önbellek, her ziyaretçi için PHP çalıştırmak yerine hazır HTML sunar. Tek başına en büyük kazancı bu sağlar.

Sunucunuz LiteSpeed kullanıyorsa LiteSpeed Cache açık ara en iyi seçenektir ve ücretsizdir. Apache veya Nginx kullanıyorsanız WP Rocket, W3 Total Cache veya Cache Enabler işinizi görür.

Önemli olan hangisini seçtiğiniz değil, yalnızca birini kullanmanızdır. Birden fazla önbellek eklentisi birbirinin işini bozar ve teşhis edilmesi zor hatalar üretir.

Sepet, ödeme ve hesap sayfalarını önbellekten hariç tutmayı unutmayın.

3. Görseller

Ortalama bir sayfanın ağırlığının büyük bölümü görsellerdir ve en kolay kazanç buradadır.

• Doğru boyut: 3000 piksel genişliğindeki bir fotoğrafı 800 piksellik bir alanda göstermeyin. Yükleme sırasında boyutlandırın.
• WebP biçimi: JPEG'e göre benzer kalitede belirgin biçimde küçüktür. WordPress artık WebP'yi doğrudan destekler.
• Tembel yükleme (lazy loading): WordPress bunu varsayılan olarak yapar; eklentiyle tekrar eklemeyin.
• Boyut belirtin: Görsel etiketlerinde width ve height bulunmalıdır; yoksa sayfa yüklenirken içerik zıplar ve CLS puanınız düşer.

4. Eklenti yükünü azaltın

Her etkin eklenti, her sayfa isteğinde kod çalıştırır. Şunları yapın:

• Kullanmadığınız eklentileri devre dışı bırakmakla kalmayın, silin. Devre dışı eklenti güvenlik yüküdür.
• Aynı işi yapan iki eklenti varsa birini kaldırın.
• Sayfa oluşturucular (page builder) ciddi yük getirir. Basit sayfalar için blok düzenleyici yeterlidir.
• Query Monitor eklentisiyle hangi eklentinin yavaş sorgu ürettiğini görebilirsiniz — teşhis bittiğinde onu da kapatın.

5. Veritabanı bakımı

Zamanla veritabanı şişer ve sorgular yavaşlar.

• Yazı revizyonları: Uzun süredir çalışan bir sitede binlerce revizyon birikir. Sınırlayın ve eskileri temizleyin.
• Autoload seçenekleri: wp_options tablosunda autoload = yes işaretli satırlar her sayfa isteğinde yüklenir. Silinen eklentilerden kalan büyük kayıtlar burada birikir.
• Geçici veriler (transients): Süresi dolmuş kayıtları düzenli temizleyin.

Veritabanına dokunmadan önce mutlaka yedek alın.

6. CDN

Ziyaretçileriniz coğrafi olarak dağınıksa CDN, statik dosyaları ziyaretçiye yakın bir noktadan sunar. Tüm trafiğiniz Türkiye'den geliyorsa ve sunucunuz da Türkiye'deyse CDN'in katkısı sınırlı kalır — bu durumda önceliğinizi önbellek ve görsellere verin.

Doğrulayın

İyileştirmeleri yaptıktan sonra başlangıçtaki üç değeri yeniden ölçün. Tek seferde tek katmanı değiştirmek, hangi adımın işe yaradığını görmenizi sağlar.

Sunucu tarafındaki dar boğazları birlikte değerlendirmek isterseniz WordPress hosting paketlerimizi inceleyebilir ya da bize yazabilirsiniz.